THẾ NÀO LÀ MÙA HÈ?

Truyện ngắn

Bầy chim sẻ chạy nhảy trên sân trường nô đùa, tíu tít trò chuyện; một chú chim vừa rời tổ theo mẹ đi dạo, thấy sân trường vắng vẻ mới quay sang hỏi mẹ:

- Mẹ ơi, sao mấy hôm nay vắng học trò thế mẹ nhỉ!

- Mùa hè đến rồi nên học sinh được nghỉ học, ba tháng sau mới phải đến trường - Sẻ mẹ trả lời con.

- Sao bà mùa hè đến học sinh phải nghỉ học?

- Em ngốc thế, bà mùa hè có cái lưỡi đỏ phun ra lửa nóng nên các anh chị học trò sợ, phải trốn ở nhà với mẹ; khi nào bà ta đi khỏi thì học sinh mới quay lại trường - chim Sẻ chị ra vẻ hiểu biết giải thích cho em.

- Không phải vậy đâu các bạn ạ!

Anh ve sầu đứng trên thân cây phượng, dùng chiếc đàn đeo nơi bụng thả vào không gian bản nhạc mùa hè: ve ve ve; cũng góp chuyện với đàn chim sẻ.

- Anh ve ơi, khi nào mùa hè đến ạ? Chim sẻ con hỏi lại.

- Khi nào mùa hè đến ư? Đó là khi cả không gian tràn ngập nắng, họ hàng nhà tôi thức giấc leo lên các thân cây cởi bỏ đồ ngủ, cùng nhauđàn hát; đó là lúc mùa hè đến. Khi nào chúng tôi mỏi mệt cùng nhau đi ngủ,không còn tiếng ve, ấy là lúc mùa hè qua, mùa thu đến. Ve sầu dương dương tự đắc, dương đôi cánh mỏng tanh khẽ đập vào nhau ra vẻ mình quan trọng lắm.

- Anh Ve Sầu nhầm rồi!

Bác Phượng già, có cái gốc to hơn một vòng tay học trò, cao chót vót, khẻ nghiêng cành để một cánh hoa đỏ tươi rơi xuống cạnh đàn chim sẻ,góp chuyện. Chim Sẻ con ngạc nhiên hỏi lại.

- Anh ve Sầu trả lời sai ạ!

- Ừ! Cây Phượng già trả lời, Bác đứng đây bao nhiêu năm rồi, chỉ khi nào cánh học trò nhìn thấy bác trổ bông lại nói với nhau: mùa hè sắp đến rồi; khi những nụ hoa bung ra, những cánh hoa đỏ tươi như ngọn lửa bừng sáng cả đất trời, cô cậu học trò nào thấy trước bao giờ cũng reo ầm lên: A, mùa hè đến rồi! Mùa hè đến rôi! Điều đó chứng tỏ: Hoa phượng nở là mùa hè đến.

Bác Phượng già tự hào rung rung cành, tung thêm vài cánh hoa đỏ chót bay liệng trong không gian theo cô Gió; cành lá lao xao nghiêng nghiêng về phương đông.

- Mọi người nhầm rồi! Cô Gió vừa đến cũng góp chuyện.

- Sao lại nhầm ạ? Sẻ con và Ve Sầu cùng đồng thanh hỏi lại.

- Các bạn không thấy gì à, cứ mỗi độ xuân sang tôi chạy từphía biển Đông qua phía tây mang không khí trong lành làm tươi mát cả đất trời Tây Nguyên. Khi mỏi cánh, tôi chay quay lại, đi từ phía tây nơi có các cánh rừng đại ngàn, cây cao bóng cả về với biển Đông, đấy là lúc mùa hè đến. Có lẽcác cô cậu học trò căn cứ theo hướng tôi đi để phân biệt khi nào mùa hè đến thôi mà.

Cô Gió phả hơi nóng hừng hực vào mọi người, chạy tung tăng qua các ngọn cây bứt thêm mấy cánh hoa phượng đỏ tươi thả lên đầu Sẻ con nhưmấy cô học sinh đội mũ, cất tiếng cười vang.

- Mọi người đều không đúng rồi!

- Ai nói thế nhỉ?

Từ bác Phượng già đến bầy chim sẻ, và cả anh Ve Sầu, cô Gióđều ngạc nhiên kêu lên, nhìn quanh.

- Là tôi đây ạ!

- Ôi hạt Sỏi!

Tất cả ngạc nhiên khi nthấy hạt sỏi bé tí tẹo, đen nhẻm, nằm lăn lóc cạnh lối đi cũng tham gia câu chuyện bàn luận về mùa hè. Sẻ con nhảy lại gần hỏi:

- Cậu bé tẹo như con mắt của mình thì biết gì mà tham gia bàn luận!

- Ấy ấy, đừng thấy tôi bé nhỏ mà tưởng tôi sinh sau đẻ muộn nhé. Tôi ở đây khi còn chưa có cỏ cây hay con người sinh sống trên mảnh đất này. Ngày xây trường xong, bà hiệu trưởng đầu tiên của trường này mang cô Phượng bé tý tẹo, hình như mới có ba cặp lá thì phải trồng xuống đây và thầy trưởng phòng Giáo dục đến vun đất vào gốc. Tôi nói vậy đúng không cô Phượng?

- Dạ, đúng vậy ạ!

- Cháu xin lỗi cụ ạ! Sẻ con nhanh nhẩu xen vào.

- Các bạn chỉ nhìn bề ngoài mà đánh giá sự việc thì không chính xác đâu. Tôi ở đây rất nhiều năm rồi và hiểu được nhiều điều lắm. Hạt Sỏi nói thêm.

- Thế nào là mùa hè vậy ạ! Ve Sầu vội hỏi.

- Các bạn nhìn lên trời xanh kia kìa, ông Mặt trời chính là người quyết định khi nào sang mùa hè đấy.

- Sao cơ ạ, chúng cháu không hiểu? Cả bọn đồng thanh kêu lên.

- Có gì đâu, căn cứ theo đường đi của ông Mặt Trời mà người ta chia ra theo mùa, khi ông ta đi qua đầu chúng ta, tạo ra cái bóng tròn dưới chân; đấy là mùa hè. Hạt Sỏi thủng thẳng trả lời.

- Hay quá!

Sẻ con sung sướng reo lên làm anh Ve Sầu ngượng ngùng đánhđàn lớn hơn mọi ngày thì phải, bác Phượng già buông cành lá lả lướt theo cô Gió, các cánh hoa cũng rực cháy đỏ hơn; Cô Gió nhẹ nhàg bay đi để lại tiếng vi vút như một lời cảm ơn vì đã hiểu thếnào là mùa hè!